CEO E TERRA
dos virxinalistas ingleses a Scarlatti: virtuosismo, innovación e fantasía

BERTRAND CUILLER clave

William Byrd / John Bull / Domenico Scarlatti

Nesta proposta “instrumental” bianual (2025-2026) do Festival Ateneo Barroco non pode faltar o protagonismo dun instrumento capital no Barroco musical, o clavecín. Para o seu debut no festival, o clavecinista francés Bertrand Cuiller selecciona dúas das grandes especialidades do seu repertorio: a música inglesa dos virxinalistas e as sonatas para clave de Domenico Scarlatti. Entre Inglaterra, Italia e España transcorre esta viaxe temporal entre dúas revolucións na música para teclado. William Byrd e Domenico Scarlatti foron dous dos autores máis innovadores na música para teclado no seu tempo. William Byrd en Inglaterra, a cabalo entre os séculos XVI e XVII, onde gozou de ampla difusión o virxinal, dando nome a toda unha escola de compositores e instrumentistas de teclado. Domenico Scarlatti na primeira metade do XVIII, sobre todo nos últimos 25 anos da súa vida en Madrid, onde chegou da man de Bárbara de Braganza, impactando no desenvolvemento da música barroca en España e na súa evolución posterior, e onde compuxo a maior parte das súas 555 sonatas para clave, a súa obra mestra de madurez e un tesouro musical de legado imborrable na historia da música.

Un dos repertorios máis singulares, ricos e expresivos para o clave é o que coñecemos como os virxinalistas ingleses, un pozo sen fondo de descubrimentos e experimentos musicais que Bertrand Cuiller explora nas ornamentadas melodías, pavanas e gallardas, fantasías e pezas virtuosísticas de dous dos grandes mestres do virxinal, William Byrd e John Bull. O talentoso, emprendedor e polifacético Bertrand Cuiller é tamén un profundo coñecedor das sonatas para teclado de Domenico Scarlatti: unha vasta colección de composicións bipartitas nun só movemento, que atesoura unha extraordinaria variedade de recursos expresivos e formais, obras virtuosísticas e de gran esixencia técnica, que exploran en profundidade todos os recursos e capacidades do instrumento e nas que Domenico Scarlatti amosa a súa audacia no tratamento harmónico e da modulación e a súa desbordante inventiva rítmica e melódica. Todo un reto musical ao teclado.

William Byrd (c.1540-1623)
The Queen’s Alman
Pavan & Galiard (Musica Britannica n° 16)
Three French Corantos
Lady Monteagles’s Pavan
Ground MB 9
The Battle

John Bull (c.1562-1628)
In nomine (Musica Britannica n°12)
The King’s Hunt

Domenico Scarlatti (1685-1757)
Sonata en re menor K 1
Sonata en la menor K 61
Sonata en si menor K 87
Sonata en Re maior K 118
Sonata en re menor K 141
Sonata en mi menor K 263
Sonata en sol menor K 450
Sonata en Mi maior K 496
Sonata en Sol maior K 547